Các quốc gia nào không giáp biển trên thế giới?

Biển đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, văn hóa và an ninh quốc phòng của một quốc gia. Tuy nhiên, trên thế giới vẫn tồn tại những quốc gia không có đường bờ biển giáp với đại dương. Vậy, có bao nhiêu quốc gia trên thế giới không giáp biển và đó là những quốc gia nào? Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn chi tiết.

Quốc gia nội lục là gì và cách phân loại

Quốc gia nội lục, hay còn gọi là quốc gia không giáp biển, là những quốc gia có đường biên giới hoàn toàn nằm trong đất liền, không tiếp giáp với bất kỳ vùng biển hay đại dương nào. Điều này có nghĩa là các hoạt động thương mại đường biển, tiếp cận tài nguyên biển hay phòng thủ bờ biển của các quốc gia này sẽ gặp nhiều hạn chế.

Một số quốc gia có bờ biển trên các biển kín như Biển Caspi vẫn được coi là nội lục vì Biển Caspi không thông ra đại dương. Ví dụ điển hình cho trường hợp này là Kazakhstan và Turkmenistan.

Phân loại quốc gia nội lục đặc biệt

Có hai dạng quốc gia nội lục đặc biệt cần lưu ý:

• Quốc gia nội lục kép (doubly landlocked): Đây là những quốc gia bị bao quanh hoàn toàn bởi các quốc gia nội lục khác. Để ra biển, công dân của các quốc gia này phải đi qua ít nhất hai lần qua biên giới quốc tế. Hiện nay, trên thế giới chỉ có hai quốc gia đạt tiêu chí này là Liechtenstein (ở châu Âu) và Uzbekistan (ở Trung Á).
• Quốc gia nội lục đơn lẻ: Là những quốc gia chỉ có chung biên giới với các nước đều giáp biển. Ví dụ như Lào (giáp Việt Nam, Thái Lan - đều có biển) hoặc Bhutan (giáp Ấn Độ và Trung Quốc).

Danh sách các quốc gia không giáp biển theo từng châu lục

Số lượng quốc gia nội lục phân bố không đồng đều trên các châu lục. Châu Phi là châu lục có nhiều quốc gia nội lục nhất.

Châu Á

Các quốc gia tại Châu Á không giáp biển bao gồm:

• Afghanistan
• Kyrgyzstan
• Tajikistan
• Turkmenistan
• Uzbekistan
• Lào
• Bhutan
• Mông Cổ
• Nepal
• Armenia
• Azerbaijan
• Kazakhstan

Châu Âu

Danh sách các quốc gia không giáp biển tại Châu Âu:

• Áo
• Cộng hòa Séc
• Hungary
• Liechtenstein
• Bắc Macedonia
• Serbia
• Slovakia
• Thụy Sĩ
• Andorra
• Belarus
• Luxembourg
• Moldova
• San Marino
• Thành Vatican
• Nam Ossetia

Các quốc gia như Armenia, Azerbaijan và Kazakhstan cũng thuộc cả khu vực Châu Á và Châu Âu, đồng thời không giáp biển.

Châu Phi

Châu Phi có số lượng quốc gia nội lục đông đảo nhất:

• Burkina Faso
• Cộng hòa Trung Phi
• Tchad
• Mali
• Niger
• Ethiopia
• Lesotho
• Eswatini (trước đây là Swaziland)
• Botswana
• Malawi
• Zambia
• Zimbabwe
• Burundi
• Rwanda
• Uganda

Nam Mỹ

Tại Nam Mỹ, có hai quốc gia không giáp biển:

• Bolivia
• Paraguay

Những ví dụ điển hình trong các câu hỏi địa lý

Trong các đề thi địa lý phổ thông, một số quốc gia nội lục thường xuyên xuất hiện làm đáp án hoặc câu hỏi. Dưới đây là một số ví dụ điển hình:

• Lào: Quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á không giáp biển, bị bao quanh bởi Việt Nam, Trung Quốc, Myanmar, Thái Lan và Campuchia.
• Bolivia: Một quốc gia nội lục ở Nam Mỹ, từng có bờ biển nhưng đã mất sau Chiến tranh Thái Bình Dương.
• Nepal: Nằm kẹp giữa Trung Quốc và Ấn Độ, không có đường ra biển.
• Mông Cổ: Quốc gia nội lục lớn nhất thế giới về diện tích, bao quanh bởi Trung Quốc và Nga.
• Thụy Sĩ, Áo, Hungary: Các quốc gia nội lục thường gặp ở châu Âu.

Ngược lại, các quốc gia thường được đưa vào đề thi làm phương án gây nhiễu bao gồm Thái Lan, Campuchia, Malaysia, Ấn Độ, Chile, Peru – những quốc gia này đều có đường bờ biển.

Ý nghĩa của việc không giáp biển và tác động

Việc một quốc gia không giáp biển mang đến nhiều thách thức đáng kể, ảnh hưởng đến các khía cạnh kinh tế, giao thương và an ninh.

Thách thức về kinh tế và thương mại

Các quốc gia nội lục thường phải phụ thuộc vào các nước láng giềng để tiếp cận các cảng biển cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa. Điều này có thể dẫn đến chi phí vận chuyển cao hơn, thời gian vận chuyển kéo dài và sự phụ thuộc vào chính sách thương mại của các quốc gia trung chuyển.

Bên cạnh đó, tiềm năng khai thác tài nguyên biển như hải sản, khoáng sản hay du lịch biển cũng bị hạn chế hoặc không có.

Tác động đến an ninh quốc phòng

Việc không có đường bờ biển đồng nghĩa với việc thiếu đi tuyến phòng thủ tự nhiên quan trọng. Các quốc gia nội lục cần có các biện pháp đối phó khác để đảm bảo an ninh, ví dụ như xây dựng lực lượng không quân mạnh mẽ hoặc hợp tác quốc phòng chặt chẽ với các nước láng giềng.

Chính sách quản lý và bảo vệ biển tại Việt Nam (tham khảo)

Theo Điều 5 Luật Biển Việt Nam năm 2012, chính sách quản lý và bảo vệ biển của Việt Nam bao gồm các nội dung quan trọng sau:

• Phát huy sức mạnh toàn dân tộc và thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên các vùng biển, đảo và quần đảo.
• Bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, phát triển kinh tế biển một cách bền vững.
• Xây dựng và thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch quản lý, sử dụng, khai thác, bảo vệ các vùng biển, đảo và quần đảo nhằm phục vụ mục tiêu xây dựng, phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng, an ninh.
• Khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư, lao động, vật tư, tiền vốn và áp dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật tiên tiến vào công tác quản lý, khai thác và bảo vệ biển.

Mặc dù Việt Nam có đường bờ biển dài và nhiều tiềm năng về kinh tế biển, các quy định này cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý và bảo vệ tài nguyên biển một cách hiệu quả và bền vững.